საერთაშორისო სამეცნიერო ჯგუფმა უჯრედებში ათასობით მანამდე შეუმჩნეველი მიკროცილის არსებობის მტკიცებულება აღმოაჩინა. მკვლევრების შეფასებით, ეს აღმოჩენა, შესაძლოა, მომავალში სხვადასხვა დაავადების შესწავლის და მკურნალობის ახალი მიმართულებების საფუძველი გახდეს.

მიუხედავად იმისა, რომ გენეტიკისა და მედიცინის განვითარებამ ორგანიზმის მუშაობის შესახებ ცოდნა მნიშვნელოვნად გააფართოვა, ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ ადამიანის დნმ-ში ჯერ კიდევ ბევრი შეუსწავლელი მექანიზმია.

2026 წლის 18 მაისს გამოქვეყნებული სამეცნიერო ინფორმაციის თანახმად, მკვლევრებმა ადამიანის უჯრედებში 1 785 მანამდე არასათანადოდ შესწავლილი მიკროცილა გამოავლინეს. მათი შეფასებით, ეს აღმოჩენა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან აღნიშნული მოლეკულები გენეტიკური მასალის იმ უბნებიდან წარმოიქმნება, რომლებსაც მეცნიერები აქამდე ცილების წარმოქმნის მთავარ წყაროდ არ მიიჩნევდნენ.

რა იმალება ადამიანის დნმ-ში?

დიდი ხნის განმავლობაში მიიჩნეოდა, რომ დნმ-ის მხოლოდ გარკვეული ნაწილი შეიცავდა ინფორმაციას ცილების შესაქმნელად. ცილები კი ორგანიზმის თითქმის ყველა მნიშვნელოვანი პროცესის მონაწილეა - ისინი უჯრედების აგებულებაში, ქსოვილების ფუნქციონირებასა და ბიოლოგიურ პროცესებში მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ.

ახალი კვლევა ამ წარმოდგენას კიდევ უფრო აფართოებს. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ გენომის მანამდე ნაკლებად შესწავლილ უბნებში შესაძლოა, გაცილებით მეტი ბიოლოგიურად აქტიური ინფორმაცია იყოს, ვიდრე აქამდე ვარაუდობდნენ.

მკვლევრებმა 7 264 შესაძლო გენეტიკური უბანი შეისწავლეს და 95 520 ექსპერიმენტიდან მიღებული მონაცემები გააანალიზეს. კვლევის პროცესში დამუშავებული მონაცემების რაოდენობამ 3,7 მილიარდს მიაღწია. საბოლოოდ, მათ 1 785 მიკროცილის არსებობის მტკიცებულება გამოავლინეს.

რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი?

მეცნიერების განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს ის ფაქტი, რომ აღმოჩენილი მოლეკულების უმეტესობის ფუნქცია ჯერ კიდევ ბოლომდე ცნობილი არ არის. მკვლევრები ცდილობენ დაადგინონ, როგორ მონაწილეობენ ისინი უჯრედების მუშაობაში და რა კავშირი შეიძლება ჰქონდეთ სხვადასხვა დაავადებასთან.

კვლევის ერთ-ერთი საინტერესო მიმართულება ონკოლოგიასაც უკავშირდება. მეცნიერებმა ერთი კონკრეტული მიკროცილა გამოავლინეს, რომელიც OLMALINC-ის სახელით ცნობილ გენეტიკურ უბანთან არის დაკავშირებული. ლაბორატორიულ ექსპერიმენტებში მისი ფუნქციის შეჩერების შემდეგ კიბოს უჯრედების ზრდა გართულდა.

ეს შედეგი ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ მეცნიერებმა კიბოს მკურნალობის ახალი მეთოდი აღმოაჩინეს, თუმცა ის დამატებით შესაძლებლობებს ქმნის დაავადების ბიოლოგიური მექანიზმების შესასწავლად.

მეცნიერება ადამიანის ორგანიზმის ახალ რუკას ქმნის

სპეციალისტების შეფასებით, აღმოჩენა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ადამიანის გენომი გაცილებით რთული სისტემაა, ვიდრე ადრე მიიჩნეოდა.

მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ამ მიმართულებით შემდგომმა კვლევებმა შესაძლოა, ახალი ინფორმაცია მოგვცეს არა მხოლოდ სიმსივნურ დაავადებებზე, არამედ გულ-სისხლძარღვთა და სხვა პათოლოგიებზეც. თუმცა, მეცნიერებმა ჯერ უნდა გაარკვიონ, რა ფუნქცია აქვს აღმოჩენილი მიკროცილების უმეტესობას და როგორ მოქმედებენ ისინი ადამიანის ორგანიზმში.

ერთი რამ ნათელია - ადამიანის სხეული ჯერ კიდევ არ არის ბოლომდე შესწავლილი და დნმ-ში შესაძლოა, ისეთი ბიოლოგიური მექანიზმები იმალებოდეს, რომელთა მნიშვნელობაც მეცნიერებისთვის მხოლოდ ახლა ხდება გასაგები.